Umowa o pracę jest podstawową formą prawną zatrudniania pracowników. Na jej podstawie pracownik zobowiązuje się świadczyć określoną pracę na rzecz zatrudniającego. Pracodawca zaś zobligowany jest do wypłaty umówionego wynagrodzenia (pensji).

Cechami charakterystycznymi stosunku pracowniczego powstającego w oparciu o zawarcie umowy o pracę są m. in. jego dobrowolność, podporządkowanie pracownika pracodawcy, odpłatność pracy oraz osobiste jej wykonywanie przez pracownika.

Forma pisemna umowy o prace

Umowa o pracę powinna być zawarta w formie pisemnej, jednakże niedotrzymanie tego obowiązku nie skutkuje nieważnością samej umowy. Zachowanie powyższej formy może być pomocne zwłaszcza w sytuacji ewentualnego sporu pomiędzy stronami umowy, gdyż w sposób pełny stwierdza treść i wszystkie elementy umowy.

Elementy umowy o pracę

Przepisy wymagają określenia w umowie kilku zasadniczych elementów stosunku pracowniczego. Poza oczywistą koniecznością zindywidualizowania stron zawieranej umowy – poprzez określenie danych pracownika i pracodawcy (imię, nazwisko, adres numer PESEL/NIP, a w przypadku osób prawnych takich jak spółki również firma, siedziba, adres numer KRS/NIP/REGON) ustawa nakłada obowiązek wskazania daty zawarcia umowy.

Niezbędne jest ponadto określenie rodzaju pracy. Podkreśla się, że jest to jedyne przedmiotowo istotne postanowienie umowy o pracę, które obligatoryjnie powinno być zawarte w każdej umowie. Określenie rodzaju pracy należy rozumieć jako wskazanie konkretnego stanowiska lub zawodu, który będzie przez pracownika wykonywany w ramach świadczenia pracy (np. asystent, kierowca, dostawca). Określenie rodzaju pracy może przybrać postać mniej lub bardziej ogólną – należy bowiem pamiętać, że w związku z podporządkowaniem pracownika pracodawcy ten ostatni w ramach swych uprawnień kierowniczych może uszczegóławiać treść pracy, w toku jej świadczenia przez pracownika.

Kolejnym istotnym elementem jest wskazanie rodzaju zawieranej umowy o pracę. Może to być w pierwszej kolejności umowa zawarta na okres próbny, który co do zasady nie może przekroczyć trzech miesięcy. Tego typu umowę zawiera się w celu sprawdzenia kwalifikacji pracownika oraz możliwości jego zatrudnienia. Umowa o pracę może zostać również zawarta na czas określony. Łączny czas zatrudnienia na takiej podstawie nie może przekraczać trzydziestu trzech miesięcy, liczba zaś umów okresowych nie powinna przekraczać trzech. Ostatnim rodzajem umowy o pracę jest umowa zawarta na czas określony. Wszystkie wskazane wyżej rodzaje umów różnią się nie tylko czasem ich trwania, ale również m. in. stopniem ochrony pracownika przed ich rozwiązaniem, czy przysługującymi zatrudnionym uprawnieniami.

Miejsce świadczenia pracy

W umowie o pracę należy określić również miejsce świadczenia pracy. Może ono zostać określone jako konkretny punkt (np. miejscowość), możliwe jest również wskazanie konkretnego obszaru geograficznego, w obrębie którego praca będzie przez pracownika świadczona (przykładowo woj. Małopolskie). Określenie miejsca pracy zależy od charakteru pracy. Tym samym dopuszcza się określenie go jako stałego, możliwe jest również wskazanie w umowie zmiennego miejsca pracy (np. teren każdorazowo realizowanej przez pracodawcę budowy). Co oczywiste miejsce pracy nie może być wskazane w sposób dowolny, powinno zaś pozostawać w związku z wykonywanymi przez pracownika obowiązkami.

Wynagrodzenie w umowie o pracę 

Umowa o pracę powinna określać również wynagrodzenie należne pracownikowi. Kodeks pracy wskazuje, że należy je ustalić w wysokości faktycznie odpowiadającej rodzajowi wykonywanej pracy. Określenie wynagrodzenia powinno precyzować również jego składniki. Chodzi tu więc w pierwszej kolejności o określenie wynagrodzenia zasadniczego, z jego podziałem na poszczególne składniki. Wynagrodzenie może być określone w konkretnej kwocie, dopuszczalne jest również odesłanie w tym względzie do stawek wynikających z regulacji płacowych obowiązujących w danym zakładzie pracy.

Wymiar czasu pracy powinien być określony jako rodzaj etatu. Chodzi tu więc o zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy (praca na pełny etat) lub w mniejszym (przykładowo – zatrudnienie na pół etatu). Ostatnim istotnym elementem umowy o pracę jest określenie początkowej daty rozpoczęcia pracy przez pracownika. W sytuacji tego pominięcia za datę rozpoczęcia uznaje się datę zawarcia umowy.

Należy również pamiętać o nałożonym przepisami prawa na pracodawcę pisemnym obowiązku informacyjnym. Obejmuje on konieczność poinformowania pracownika w ciągu siedmiu dni o obowiązującej zatrudnionego dobowej i tygodniowej normie czasu pracy. Częstotliwości wypłat wynagrodzenia za pracę, wymiarze przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego, obowiązującej pracownika długości okresu wypowiedzenia umowy o pracę, ewentualnie, układzie zbiorowym pracy, którym pracownik jest objęty.

Akademia Prawa dla Start-upów
Prawnik start-upu musi być responsywny. Doradzamy firmą i start-upom w całej Polsce.

Umowa o pracę – wzór do pobrania

Warszawa, dnia [xxxxxxxxxxxxxxx]

 

UMOWA O PRACĘ

 

zawarta pomiędzy:

  1. [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx], jako pracodawcą,                                                (określenie danych identyfikujących pracodawcy)

a:

  1. [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx], jako pracownikiem.                                         (określenie danych identyfikujących pracownika)

– zwanymi łącznie w dalszej części niniejszej Umowy Stronami.

§1

Rodzaj umowy

Umowa o pracę zawarta zostaje na czas nieokreślony.

§2

Warunki pracy

 Strony ustalają następujące warunki pracy:

  1. Rodzaj pracy: [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]                                                                    (wpisać stanowisko/zawód/funkcję)
  1. Wymiar czasu pracy: [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]                                                           (np. pełen etat/pół etatu)
  1. Miejsce pracy: [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]                                                                                 (wskazać miejscowość/obszar)
  2. Wynagrodzenie:
  • [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]
  • [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]
  • [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]

                                                (podać składniki wynagrodzenia i jego wysokość)

  1. Termin rozpoczęcia pracy: [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]

                                                                                                                  (wskazać datę)

 

 

 

_________________________                                                                _________________________

                               (pracownik)                                                                                                                                                                       (pracodawca)